ابو الفضل رشید الدین میبدی

برای شناخت ابوالفضل رشید الدین میبدی مؤلف تفسیر کشف‏الاسرار و عدة الابرار به کتابهای متعدد و متنوعی مانند طبقات المفسرین سیوطی، طبقات الشافعیه سبکی، طرائق القائق معصوم علیشاه، ریحانة الادب مدرس شذرات الذهب ابن عماد حنبلی، البدایة والنهایة ابن کثیر، العبر ذهبی، روضات الجنات میرزا محمدباقر موسوی، الکنی و الالقاب قمی(ره)، الکامل فی التاریخ ابن اثیر، سیر اعلام النبلاء ذهبی، معجم البلدان و معجم الادباء یاقوت و الانساب سمعانی مراجعه شده ، ولی متاسفانه شرح حالی از وی به دست نیامد.

تتبع انجام گرفته، حکایت از آن دارد که ابوالفضل میبدی شخصی است گمنام، که در نزد اکثر قریب به اتفاق ارباب تراجم و شارحان احوال علما و مؤلفان و مفسران و عرفا، شناخته شده نبوده است; زیرا در هیچ یک از کتابهایی که تا قرن یازدهم در شرح حال علما و مؤلفان و مفسران، فقها و محدثان، مشاهیر و بزرگان، ادیبان و عارفان و صوفیان نگاشته شده است از او ذکری به میان نیامده است، و حتی در کتابهایی مثل معجم البلدان و الانساب با اینکه بعضی از علمایی را که دارای لقب میبدی بوده‏اند ذکر کرده‏اند، از ایشان سخنی به میان نیاورده‏اند. کتابهایی مانند طبقات المفسرین، طرائق الحقائق، العبر، روضات الجنات، الکامل فی التاریخ و البدایة والنهایة با اینکه در شرح حال خواجه عبدالله انصاری مطالبی را یادآور شده‏اند، حتی نام ابوالفضل میبدی را هم ذکر نکرده‏اند.

اولین کسی که نام او را در زمره مؤلفان آورده حاجی خلیفه است که از طریق تحفة الصلاة ملاحسین کاشفی سبزواری معروف به واعظ از تالیف وی با اطلاع شده است. این کتابشناس معروف اهل تسنن در کتاب کشف الظنون می‏نویسد: «کشف الاسرار للامام رشید الدین ابی الفضل احمد بن ابی سعید المیبدی ذکره الواعظ فی تحفة الصلاة‏».

کسانی که پس از حاجی خلیفه درباره معرفی میبدی و اثر وی سخنی گفته‏اند، منبع اطلاعشان همان کلام حاجی خلیفه و تفسیر کشف الاسرار و دیباچه و مقدمات آن است. پس شناخت ما از میبدی از طریق غیر کشف الاسرار بسیار اندک و در حد کلام حاجی خلیفه است، و نه تنها میزان دانش و طرز تفکر و بینش او نامعلوم است، بلکه تاریخ تولد و وفات و محل دفن او هم مجهول است و حتی در نام و نسب او هم اختلاف است. راه دیگری که برای کسب اطلاعات بیشتر سبت‏به میبدی وجود دارد، مطالعه و تتبع در تفسیر کشف الاسرار و مقدمات آن است، زیرا تالیف هر دانشمندی تا حد زیادی معرف شخصیت وی می‏باشد.

براساس ما در اینجا پس از معرفی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار و اثبات اینکه مؤلف آن میبدی است، شناسایی او را از طریق اثر مهم او پی می‏گیریم.

                                                              پایان قسمت اول

/ 1 نظر / 30 بازدید